Trendy w pisarstwie - nielinearność

Teksty tworzone na potrzeby internetu są w pewien sposób nielinearne - istnieje wiele możliwości przemierzania treści zawartej w internecie.Kierunek zależy od wyborów czytelnika.

 

Hipertekst to nielinearna i niesekwencyjna organizacja danych, tekst rozbity na fragmenty,  leksje – które są na wiele sposobów połączone ze sobą odsyłaczami. To tekst, który się rozgałęzia. Termin hipertekst został stworzony w 1965 roku przez Teda Nelsona na oznaczenie rodzaju hipermediów o charakterze tekstowym. Hipermedia jest terminem o szerszym znaczeniu niż hipertekst. Oznacza dane o różnych charakterach na przykład obraz, dźwięk, film, tekst. Historia hipertekstu sięga bardzo daleko. Niektórzy dopatrują hipertekstualnego podejścia już w księdze I-Ching powstałej około XI wieku przed naszą erą   chińskiej księdze wróżb, w której odczyt odpowiednich treści odbywał na podstawie wcześniejszego losowania patyczków. Inni dopatrują się korzeni hipertekstualnego podejścia w Biblii, której pierwsze księgi mogły powstać już w XV wieku przed naszą erą. Biblia jest księgą, która sama się tłumaczy w tym sensie, że znajomość całej księgi ułatwia zrozumienie poszczególnych urywków. Zagadnienia poruszane w jednym miejscu są wytłumaczone w innym miejscu. Wiele przekazów da się wyjaśnić w kontekście całej księgi. Lekturę ułatwiają przypisy, które wskazują na miejsca w których dany temat również był poruszany. W świetle hipertekstu można je porównać do odsyłaczy na stronach internetowych.

Linearność w językoznawstwie to taka właściwość języka, która polega na następowaniu po sobie w czasie i przestrzeni jego elementów. Jednostki językowe muszą w toku realizacji występować w określonym porządku tworząc w czasie lub przestrzeni ciąg. Szersze znaczenie od linearności, i również od hipertekstu czy hipermediów ma nielinearność. Nielinearność to właściwość, czy sposób przebiegu w której toku realizacji elementy nie muszą następować w jakimś ustalonym porządku czasowym czy przestrzennym. Zawężając nielinearność do tekstów nielinearnych, możemy powiedzieć, że tekst nielinearny to taki przedmiot komunikacji słownej, w którym ciągi znaków czy słów mogą różnić się przy każdym kolejnym odczytaniu. Najprostsze formy tekstu nielinearnego można spotkać wszędzie tam, gdzie tekst rozgałęzia się w co najmniej dwóch kierunkach i wymaga od czytelnika decyzji co do kierunku lektury.

W dziedzinie pisarstwa powstały różne portale i serwisy internetowe umożliwiające publikację literatury zarówno w sposób tradycyjny, jak i w sposób nielinearny. Jednym z takich serwisów jest Fabryka tekstów - serwis internetowy do zespołowego tworzenia tekstów literackich nie tylko linearnie. Serwis umożliwia tworzenie utworu przez wielu użytkowników w taki sposób, że po każdym dodanym przez użytkownika wpisie można dodać wiele alternatywnych wersji kolejnych wpisów. Zapraszam do rejestracji w serwisie, przetestowania oraz wyrażenia swojej opinii i uwag na temat serwisu.