Można nie ruszyć kamienia. Nie ma sposobu zatrzymania lawiny.

Są eksperymenty, w których wynik jest nieznany.

 

.

Paradoks omnipotencji


Czy wszechmocny jest w stanie ograniczyć swoją wszechmoc?

Czy istota wszechmocna (bóg albo demirug) może wytworzyć kamień, którego nie udźwignie?

.

Poza wielkim kamieniami istnieją we Wszechświecie malutkie kamyczki i o nich dzisiaj piszę.

To jest artykuł o eksperymencie.

Są dwa rodzaje eksperymentów.

Pierwszy znamy ze szkoły wyższej, średniej albo podstawowej. Na lekcji fizyki albo chemii nauczyciel demonstruje doświadczenie potwierdzające treści zawarte w podręczniku. - Zasadniczą cechą takiego eksperymentu jest to, że znamy jego wynik, a przynajmniej przeprowadzający eksperyment nauczyciel zna ten wynik albo powinien go znać. Tego rodzaju eksperymenty, nazwijmy je dydaktycznymi, niczego specjalnego nie wnoszą do świata nauki, Podobnie jak rozwiązywanie testów, gdy prowadzącemu jest wiadomym, która z odpowiedzi jest poprawna a,b,c czy d.

Drugi rodzaj eksperymentów jest zupełnie innego rodzaju. - To eksperymenty, w których wynik dla eksperymentatora lub eksperymentatorów jest nieznany. Przykładów także nie brakuje. 1) Gdy zbudujemy zderzacz hadronów jeszcze większy od największego i doprowadzimy do zderzenia otrzymamy najprawdopodobniej "bardzo interesujące wyniki". Bardzo interesujące czyli zupełnie niespodziewane, 2) Eksperymentują też politycy i ekonomiści. Eksperymentalnie wprowadziliśmy 500+ i obserwujemy efekty. Jest też propozycja eksperymentalnego wprowadzenia programu dojna zmiana+ oraz innego programu cela+...

Eksperymenty, których efekty są nieznane, należy przeprowadzać z nadzwyczajną ostrożnością. Tragiczne wyniki tego rodzaju eksperymentów zdarzały się i nadal zdarzać będą.

Do kategorii eksperymentów o nieznanych skutkach należy wiele zmian prawa uchwalanych przez sejmy i parlamenty. Musimy zatrzymać karuzelę zmian prawa. Nie wiemy kiedy poruszony kamień uruchomi lawinę.

Adam Jezierski