Kolory żałoby

W różnych kulturach kolory mają różne znaczenia, kiedy dla jednych czarny jest kolorem smutku, to dla innych oznacza szczęście

 

Żałoba często określana jako smutek i strata, jest również zewnętrznym odzwierciedleniem tego, co się dzieje z kimś, kto stracił kogoś bliskiego. Nie każdy potrafi odróżnić żałobę od przeżywania straty, dwóch różnych rzeczy, bo przeżywanie straty zachodzi wyłącznie wewnątrz, a żałobę nosi się na zewnątrz. Osoba, która straciła kogoś bliskiego może mieć problemy ze spaniem, któremu często towarzyszą wyczerpanie, nadpobudliwość lub ospałość, drżenie, mdłości, wysypki, alergie, zaburzenia cyklu hormonalnego, podatność na zachorowania, czy niską odporność.

W przeciwieństwie do żałoby, która jest dyktowana religijnie lub kulturowo, przeżywanie straty jest procesem bardzo indywidualnym, który często nie ma określonego limitu czasowego. Dodatkowo, przeżywanie straty nie jest procesem przypomina fale i nawroty z różną intensywnością i częstotliwością.

Kolor symbolizujący żałobę w poszczególnych częściach świata jest różny. W większości krajów z kręgu kultury euroamerykańskiej kolorem żałoby jest czerń. Natomiast na Wschodzie jest to biel, a na przykład w Iranie to kolor niebieski. Niewiele osób wie, że  w starej tradycji słowiańskiej kolorem najsilniej związanym z żałobą nie była czerń, lecz biel, co zachowało się to w niektórych elementach folkloru (np. u Serbołużyczan - białe czepce żałobne u wdów).

Każdy kolor ma swoje znaczenie i tak czerń może być kolorem żałoby, ale oznacza też szczęście. Podobnie z bielą, która symbolizuje czystość i jest również kolorem smutku i żałoby. Różne kultury nadają barwom odmienne, niekiedy przeciwstawne znaczenie.

Świat jest tak pełen kolorów, które w różnych regionach świata i w różnych kulturach mają inną symbolikę, bardzo często nawet znaczenia przeciwstawne.

Biały: radość i żałoba

Biały kolor powszechnie utożsamiany z czystością, niewinnością, boskością, czyli tym wszystkim co pozytywne i radosne tak jak na przykład białe szaty papieskie, stroje podczas obrzędów chrztu, komunii świętej, czy ślubu, które nawiązują do symboliki związanej z bliskością nieba i Boga.

U nas biel to kolor harmonii, równowagi, spokoju, pomagający w oczyszczeniu negatywnych emocji i stresu, noszony w przeświadczeniu elegancji i dbałości w wizerunek. Niektórzy nawet twierdzą, że symbolizuje szczerość, otwartość i optymizm.

Natomiast w kulturach Wschodu występuje jako kolor przeznaczony dla śmierci i żałoby. Chociaż w Indiach mimo, że oznacza smutek i żałobę jest również symbolem świętości i czystości. W Chinach biel z jednej strony odnosi się do dziewictwa i czystości, a z drugiej symbolizuje starość, a w Japonii oznacza młodość, naiwność i brak doświadczenia, ale jest także kolorem panny młodej. Za to w kulturach afrykańskich biel, to kolor demonów.

Czarny: żałoba i szczęście

U nas, w kulturze europejskiej ten kolor kojarzy się ze smutkiem, żałobą, śmiercią, a patrząc od strony religii, ze złem, grzechem, piekłem, szatanem czy cierpieniem, ale także pokorą. W Chinach natomiast oznacza szczęście, a dla Indian jest kolorem życia. W Egipcie również kojarzony jest z życiem i odrodzeniem, a dla Japończyków oznacza dorosłość, szlachetność i doświadczenie życiowe.

Mimo tego, że otaczanie się czernią może działać na człowieka depresyjnie i przygnębiająco, kolor ten ma też symbolikę pozytywną, ponieważ osoby ubierające się na czarno postrzegane są jako ludzie silni, władczy, pewni siebie i tajemniczy. W modzie jest powszechnie przyjęte, że czerń jest kolorem szyku i klasycznej elegancji.

Czerwony: agresja, radość, żałoba

Czerwień powszechnie uważana jest za kolor o dużym ładunku energetycznym, często kojarzonym z pożądaniem, miłością, ciepłem i witalnością. Negatywnie odbierany jest jako symbol agresji, przemocy, gwałtowności, może właśnie z powodu koloru krwi.

Jest to jednak kolor dodający odwagi, pewności siebie i wyzwalający drapieżną naturę, ale w zależności od kultury powoduje czasami sprzeczne skojarzenia. Na przykład w Indiach albo Chinach oznacza radość, energię, obfitość i chociaż na Bliskim Wschodzie (w Chinach i Indiach) panny młode zakładają czerwone suknie na ślub, to w Afryce Południowej czerwień jest kolorem żałoby.

Żółty: optymizm i żałoba

Bardzo często żółty uważany jest kolorem optymizmu i radości, budzącym pozytywne skojarzenia. W negatywnym ujęciu kolor ten bywa uznawany za kolor tchórzostwa, skąpstwa czy słabości. W Chinach żółty jest kolorem cesarskim, a w Japonii oznacza odwagę. Dla Greków jednak to kolor smutku, a dla Egipcjan żółty to kolor żałoby.

Fioletowy: nostalgia, mistycyzm, żałoba

Fiolet z jednej strony kojarzy się z tajemniczością i dostojeństwem, przepychem i wspaniałością, a z drugiej strony z nostalgią, refleksyjnością, wywołujące raczej ponury nastrój.

Jest barwą królewską, mistyczną, powiązaną z wiedzą tajemną, religią czy mądrością. Często wywołuje respekt i szacunek. W religii występuje jako symbol wiary. Japonia, to kraj, w którym kolor fioletowy oznacza pozycję społeczną, ale w Tajlandii jego nostalgiczność nadała mu znaczenie żałobne.

Zielony: równowaga i nadzieja

Ten kolor działa uspokajająco, kojąco. Łagodzi stresy, wpływa na popraw nastroju i sprzyja osiągnięciu wewnętrznej harmonii i łagodzi objawy smutku i depresji.

Kojarzony jest przede wszystkim  z przyrodą, ekologią i środowiskiem naturalnym.Nie ma zbyt wielu negatywnych znaczeń, chociaż czasami kojarzy się go z zazdrością, brakiem doświadczenia i przypadkowością.

W wielu kulturach uważany jest za kolor szczęśliwy jak na przykład w Stanach Zjednoczonych wiąże się go z dobrobytem i bogactwem, a w Portugalii z nadzieją. W Japonii to kolor życia wiecznego, a w Islamie zbawienia i raju po śmierci człowieka. Natomiast w Azji niektóre odcienie zieleni utożsamiane są z chorobą, w Chinach to kolor hańby, a w Afryce Północnej to kolor korupcji.

Niebieski: ukojenie, wolność, żałoba

Niebieski powszechnie uznawany jest kolorem spokoju, harmonii, zaufania i wierności, ale także nieskończoności i tęsknoty. Niektóre jego odcienie mogą działać na człowieka depresyjnie i przygnębiająco. Przeważnie przywołuje skojarzenia z wodą, niebem, wolnością ale także z zimnem i chłodem. Jego znaczenie kulturowe to przede wszystkim pokój i wolność, ale w różnych krajach ma on różne znaczenie. W Iranie utożsamiany jest z rajem, ale w Meksyku jest kolorem żałobnym. Dla Greków natomiast jest kolorem, który odstrasza złe duchy i chroni przed nieszczęściami.