Áp suất là một trong những thông số quan trọng nhất khi lựa chọn van cầu mặt bích. Một chiếc van có đúng kích thước nhưng không đáp ứng được áp suất của hệ thống vẫn có thể gây rò rỉ, biến dạng hoặc mất an toàn khi vận hành. Vì vậy, trước khi mua van, người dùng cần hiểu rõ áp suất làm việc, áp suất thiết kế và cấp áp suất được ghi trên sản phẩm.
Áp suất của van cầu mặt bích là gì?
Van cầu mặt bích thường được sản xuất theo những cấp áp suất nhất định như PN10, PN16, PN25 hoặc các cấp Class theo tiêu chuẩn ANSI/ASME.
Thông số này cho biết khả năng chịu áp danh nghĩa của thiết bị trong các điều kiện được quy định.
PN có ý nghĩa như thế nào?
PN là ký hiệu của áp suất danh nghĩa. Ví dụ, PN16 thường được hiểu là cấp áp suất danh nghĩa 16 bar tại điều kiện tham chiếu.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng van cầu mặt bích PN16 luôn có thể vận hành ở 16 bar trong mọi mức nhiệt độ.
Khi nhiệt độ tăng, khả năng chịu áp cho phép của vật liệu có thể giảm.
Phân biệt áp suất làm việc và áp suất thiết kế
Đây là hai khái niệm cần được phân biệt rõ khi chọn van.
Áp suất làm việc
Đây là mức áp suất mà hệ thống thường xuyên vận hành trong điều kiện bình thường.
Ví dụ, một đường ống nước có thể vận hành ổn định ở mức 8 bar.
Áp suất thiết kế
Áp suất thiết kế thường cao hơn áp suất vận hành thông thường và được sử dụng để tính toán độ an toàn của thiết bị.
Khi lựa chọn van, không nên chỉ căn cứ vào áp suất trung bình mà cần xem xét cả các trường hợp áp suất tăng đột ngột.
Chọn van cầu mặt bích theo cấp PN
Với các hệ thống nước công nghiệp thông thường, những cấp áp suất như PN10 hoặc PN16 được sử dụng khá phổ biến.
Trong những hệ thống có áp suất cao hơn, có thể cần PN25, PN40 hoặc các cấp khác tùy thiết kế.
Có nên chọn PN càng cao càng tốt?
Không nhất thiết.
Van có cấp áp suất càng cao thường có thân dày hơn, khối lượng lớn hơn và giá van cầu mặt bích cũng có thể cao hơn.
Việc lựa chọn cấp áp quá lớn so với nhu cầu thực tế có thể làm tăng chi phí đầu tư mà không cần thiết.
Mục tiêu là chọn đúng cấp áp đáp ứng yêu cầu vận hành và hệ số an toàn của hệ thống.
Chọn van chữ ngã mặt bích cho hệ thống hơi
Đối với hệ thống hơi, việc lựa chọn theo áp suất cần kết hợp chặt chẽ với nhiệt độ.
Vì sao nhiệt độ ảnh hưởng đến khả năng chịu áp?
Khi nhiệt độ của vật liệu tăng, giới hạn chịu áp cho phép có thể thay đổi.
Do đó, một van chữ ngã mặt bích được ghi PN16 không có nghĩa nó vẫn chịu được 16 bar ở mọi mức nhiệt.
Người dùng cần tham khảo bảng pressure-temperature rating của nhà sản xuất để xác định chính xác giới hạn làm việc.
Kiểm tra áp suất tại vị trí lắp van
Áp suất trong cùng một hệ thống không phải lúc nào cũng giống nhau tại tất cả vị trí.
Ví dụ, áp suất gần đầu đẩy của bơm có thể cao hơn áp suất ở cuối đường ống.
Cần chú ý hiện tượng tăng áp
Một số hệ thống có thể xuất hiện hiện tượng búa nước hoặc tăng áp tạm thời.
Nếu chỉ lựa chọn van dựa vào áp suất vận hành trung bình, thiết bị có thể không đủ khả năng chịu những đợt tăng áp này.
Do vậy, cần xem xét cả áp suất tối đa có thể xuất hiện trong hệ thống.
>>> Phân loại van cầu inox theo chất liệu phổ biến
Tiêu chuẩn mặt bích phải phù hợp cấp áp suất
Ngoài thân van, mặt bích cũng phải có cấp áp suất tương thích với hệ thống.
Không nên sử dụng thân van có khả năng chịu áp cao nhưng kết nối với mặt bích hoặc gioăng không đáp ứng yêu cầu tương ứng.
Kiểm tra đồng bộ toàn bộ cụm kết nối
Các thành phần cần xem xét gồm:
- Van.
- Mặt bích đường ống.
- Gioăng.
- Bulong.
- Phụ kiện liên quan.
Tất cả phải phù hợp với áp suất và nhiệt độ thiết kế.
Những lỗi thường gặp khi chọn van theo áp suất
Một lỗi phổ biến là chỉ nhìn vào ký hiệu PN mà bỏ qua nhiệt độ.
Một số người khác lại lựa chọn cấp áp suất dựa hoàn toàn vào áp suất hiện tại, không tính đến áp suất cực đại hoặc điều kiện bất thường.
Ngoài ra, việc nhầm lẫn giữa PN và Class cũng có thể dẫn đến lựa chọn sai sản phẩm.
Cách mua van cầu mặt bích theo áp suất
Trước khi mua van cầu mặt bích, nên cung cấp cho đơn vị kỹ thuật các thông tin gồm áp suất làm việc, áp suất thiết kế, nhiệt độ, loại lưu chất, DN và tiêu chuẩn kết nối.
Đối với đường hơi, dầu nóng hoặc hệ thống áp suất cao, cần kiểm tra thêm bảng áp suất – nhiệt độ của từng model.
Chọn đúng cấp áp suất không chỉ giúp van vận hành ổn định mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng và toàn bộ hệ thống đường ống.