Dzieci uczą się agresji od dorosłych

W latach 60 profesor Albert Bandura z Uniwersytetu Stanfordzkiego przeprowadził badanie, który dzisiaj znane jest jako „eksperyment lalki Bobo” (ang. Bobo doll experiment).

 

(C) www.flickr.com by permanently scatterbrained

Bandura był twórcą i propagatorem społecznej teorii uczenia się (ang. social learning theory). Uważał, że nowych zachowań uczymy się nie tylko za pomocą otrzymywanych nagród i kar, ale także dzięki obserwacji otaczającego nas środowiska.

Jego klasyczny eksperyment z lat 60 nie tylko potwierdził założenia psychologa, ale także pozwolił lepiej zrozumieć mechanizm uczenia się agresji przez dzieci.

W badaniu, które przeprowadził, udział wzięło 36 chłopców i dziewczynek w wieku od 3 do 5 lat. Każde z nich zostało losowo przydzielone do jednej z trzech grup. W pierwszej dzieci obserwowały dorosłą osobę, która zachowywała się agresywnie, w drugiej ta sama osoba powstrzymywała się od niewłaściwego zachowania, a trzecia posłużyła jako grupa kontrolna (brak modela). Obejrzyjcie reakcje dzieci w stosunku do lalki Bobo (dla niecierpliwych: akcja zaczyna się od 1,20 s).

[video]http://www.youtube.com/watch?v=vdh7MngntnI&feature=player_embedded[/video]

Okazało się, że dzieci oglądające agresywne zachowanie modela, istotnie częściej naśladowały go w zabawie z lalką Bobo (agresja fizyczna i słowna) niż dzieci z pozostałych grup. Dodatkowo agresywne reakcje dzieci kopiujących dorosłego, były mocniej rozhamowane – zwiększona ilość zachowań naśladowanych i znanych.

Jeżeli chodzi o różnice płciowe, to chłopcy naśladowali fizyczną agresję częściej niż dziewczynki. W przypadku agresji werbalnej nie zaobserwowano już takich różnic.

Eksperyment Bandury wykazał także, że zachowanie dorosłego mężczyzny miało większy wpływ na zwiększenie agresji u chłopców niż dziewczynek. Dziewczynki natomiast częściej naśladowały dorosłe kobiety w przypadku agresji werbalnej.

Potocznie mówi się: „dziecko widzi, dziecko robi”. Niech więc, poniższy film posłuży za podsumowanie odkryć Alberta Bandury.

[video]http://www.youtube.com/watch?v=X_s9pG5CWXM&feature=related[/video]

Główny zarzut stawiany eksperymentowi Bandury dotyczy lalki "Bobo". Krytycy uważają, że przez jej wygląd i zastosowanie, nie udało się rozdzielić agresji wynikającej z zabawy z agresją realną. Tym samym sugerują, że zaaranżowanej sytuacji brakowało realizmu. Niemniej trzeba przyznać, że model wpłynął na dzieci, które zachowywały się w określony i niewłaściwy sposób.

Więcej informacji:

Bandura, A., Ross, D., & Ross, S. A. (1961). Transmission of aggression through imitation of aggressive models. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 63, 575-582.

 

Źródło: http://badania.net/dzieci-ucza-sie-agresji-od-doroslych/