Ra đời chính thức tại Việt Nam vào năm 2006, sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư không chỉ đem lại nhiều thành tựu nổi bật cho thị trường bảo hiểm nhân thọ, mà còn củng cố mối quan hệ bền vững giữa ngành Bảo hiểm - Chứng khoán. Vậy bảo hiểm liên kết đầu tư là gì? Vai trò của sản phẩm liên kết đầu tư trong mối quan hệ giữa thị trường bảo hiểm và chứng khoán như thế nào? Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu!

1. Bảo hiểm liên kết đầu tư là gì?

Từ cuối thập niên 70 đến những năm 90 của thế kỷ XX, sản phẩm bảo hiểm đầu tư được biết đến rộng rãi ở thị trường tài chính châu u và Bắc Mỹ như Anh, Canada, Pháp, Đức, Mỹ, Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha, cùng thị trường ở châu Á như Hồng Kông, Singapore. Đến nay, bảo hiểm liên kết đầu tư đã trải qua nhiều tên gọi khác nhau, điển hình như bảo hiểm nhân thọ liên kết đơn vị (Unit-linked Life Insurance) hoặc bảo hiểm nhân thọ biến đổi (Variable Life Insurance).

Về cơ bản, bảo hiểm liên kết đầu tư (Investment linked Insurance Product - ILPs) là nghiệp vụ bảo hiểm không có chia lãi, được tách bạch riêng biệt thành 2 phần: phần bảo hiểm và phần đầu tư.

Phần bảo hiểm dành cho bảo hiểm nhân thọ (chiếm tỷ lệ nhỏ trong phí bảo hiểm), nhằm mục đích duy trì tài chính của người mua bảo hiểm khi biến cố (tai nạn, bệnh hiểm nghèo, bệnh ung thư, tử vong hay thương tật toàn bộ vĩnh viễn) bất ngờ xảy ra.

Phần đầu tư dành cho hoạt động tích lũy và đầu tư sinh lợi nhuận (chiếm tỷ lệ cao trong chi phí bảo hiểm), giúp người mua bảo hiểm xây dựng kế hoạch tích lũy hiệu quả, gia tăng giá trị tài sản trong lâu dài với mức lãi suất cao.

Sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư giúp bên mua bảo hiểm được bảo vệ trước biến cố và có cơ hội gia tăng tài sản

2. Phân loại và hình thức hoạt động của sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư

Thông thường, công ty bảo hiểm cung cấp hai hoặc nhiều quỹ đầu tư để bên mua bảo hiểm linh hoạt lựa chọn. Mỗi quỹ đầu tư được tham gia theo một danh mục cụ thể và dựa theo loại quỹ bạn đã chọn lựa, chi phí bảo hiểm được phân bổ vào đơn vị quỹ tương ứng. Khi đáo hạn hợp đồng, người tham gia được hưởng lợi nhuận (khi giá trị đơn vị quỹ tăng) hoặc chịu tổn thất tài chính (nếu giá trị đơn vị quỹ giảm).

Ngày nay, bảo hiểm đầu tư được chia thành hai dòng sản phẩm chính, đó là bảo hiểm liên kết chung (Universal Life Insurance) và bảo hiểm liên kết đơn vị (Unit-Linked Insurance)

Đối với bảo hiểm liên kết chung: Mức phí tham gia của bên mua bảo hiểm được tập hợp vào một quỹ duy nhất, được gọi là quỹ liên kết chung. Định kỳ mỗi giai đoạn, bên mua bảo hiểm được nhận toàn bộ kết quả đầu tư từ quỹ liên kết chung, với mức lãi suất không ít hơn lãi suất cam kết được quy định trên hợp đồng. Đối với bảo hiểm liên kết chung: Mức phí tham gia của bên mua bảo hiểm được tập hợp vào một quỹ duy nhất, được gọi là quỹ liên kết chung. Định kỳ mỗi giai đoạn, bên mua bảo hiểm được nhận toàn bộ kết quả đầu tư từ quỹ liên kết chung, với mức lãi suất không ít hơn lãi suất cam kết được quy định trên hợp đồng.
Đối với bảo hiểm liên kết đơn vị: Đây là loại hình bảo hiểm có ít nhất 2 quỹ đầu tư. Mỗi quỹ được hoạch định chiến lược đầu tư và mức độ rủi ro khác nhau, nên người tham gia có thể chọn lựa quỹ đầu tư thích hợp với khả năng chấp nhận rủi ro của bản thân.

3. Quyền lợi của bảo hiểm liên kết đầu tư

So với sản phẩm bảo hiểm nhân thọ truyền thống hiện nay, bảo hiểm liên kết đầu tư nổi bật ở chỗ đem lại nhiều quyền lợi hấp dẫn và cơ hội tăng trưởng tài sản nhanh chóng cho người mua bảo hiểm. Điển hình:

Phí tham gia bảo hiểm được phân bổ vào tài khoản riêng, không chứa tài sản chung của công ty bảo hiểm. Do đó, khách hàng có thể yên tâm, nghĩa vụ pháp lý (ví dụ như khoản nợ) của công ty bảo hiểm giờ đây, hoàn toàn được tách biệt.
Kể từ giai đoạn đầu ký kết hợp đồng bảo hiểm, khách hàng có quyền chọn lựa đơn vị quỹ dựa trên danh mục đầu tư cụ thể, chẳng hạn như quỹ đầu tư danh mục trái phiếu hoặc quỹ đầu tư danh mục cổ phiếu. Đồng thời, bạn cũng được hưởng toàn bộ lợi nhuận từ hiệu quả đầu tư song phải chịu tổn thất nếu kết quả đầu tư không tốt.
Bảo hiểm liên kết đầu tư đảm bảo tính minh bạch và rõ ràng, giúp người tham gia quản lý toàn bộ hoạt động đầu tư, mức lãi suất được hưởng định kỳ, mỗi khi doanh nghiệp bảo hiểm công bố.
Tham gia bảo hiểm liên kết đầu tư, bên mua bảo hiểm có thể hoán đổi giá trị đầu tư hoặc điều chỉnh chi phí liên quan tới quyền lợi bảo hiểm, bao gồm thay đổi số tiền bảo hiểm, bổ sung hoặc giảm thiểu quyền lợi bổ trợ.
Người mua bảo hiểm được quyền rút bớt một phần giá trị quỹ trong hợp đồng để phục vụ cho nhu cầu cần thiết như kết hôn, mua nhà, mua xe, lập nghiệp, đóng học phí cho con cái hoặc chăm sóc sức khỏe.

4. Sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư: “Cầu nối” chắc chắn cho thị trường bảo hiểm và thị trường chứng khoán

Theo Diễn đàn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư được ví như “cầu nối”, gắn kết chặt chẽ “mối lương duyên” giữa ngành Bảo hiểm và ngành Chứng khoán.

Cụ thể, công ty bảo hiểm đóng vai trò “người chơi chính” trong thị trường chứng khoán toàn cầu, thuộc nhóm nhà đầu tư chuyên nghiệp đứng thứ hai thế giới sau quỹ đầu tư. Khi thị trường chứng khoán biến động, doanh nghiệp bảo hiểm nhanh chóng thực hiện chính sách đầu tư dài hạn, không bán đi toàn bộ khoản đầu tư giống như những kênh đầu tư khác. Nhờ đó, hệ thống tài chính trong thị trường chứng khoán có thể được cân bằng ổn định, ngay cả khi khủng hoảng kinh tế xảy ra.

Trong khi đó, ngành bảo hiểm nói chung và sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư nói riêng, đảm nhận vai trò “bên cầu” cho thị trường chứng khoán, góp phần đẩy nhanh quá trình thanh khoản* cho thị trường cổ phiếu và trái phiếu.

*Thanh khoản là thuật ngữ chỉ về khả năng chuyển đổi thành tiền mặt của một tài sản hoặc một sản phẩm.

Sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư góp phần gắn kết mối quan hệ giữa thị trường bảo hiểm và chứng khoán

Nhìn chung, có thể hiểu vai trò của bảo hiểm liên kết đầu tư là củng cố bền vững mối quan hệ giữa Ngành bảo hiểm và Ngành chứng khoán.

Công ty bảo hiểm huy động phí bảo hiểm của nhà đầu tư (ở đây là bên mua bảo hiểm bảo hiểm liên kết đầu tư) để thiết lập quỹ bảo hiểm chung, nhằm mục đích đầu tư cho thị trường chứng khoán.

Nếu thị trường chứng khoán xảy ra biến động, doanh nghiệp bảo hiểm với nguồn vốn đã được tạo sẵn trước đó, tiếp tục duy trì tính ổn định và dài hạn cho thị trường chứng khoán, ngăn chặn hiện tượng suy thoái. Ngược lại, nếu thị trường chứng khoán tăng trưởng, có thể dẫn đến thị trường bảo hiểm nhân thọ (đặc biệt là sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị) phát triển vượt trội, mở rộng nhu cầu tham gia bảo hiểm nhiều hơn, tăng doanh thu ấn tượng cho ngành bảo hiểm.

Theo xu hướng hiện nay của thế giới, khi thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm nhân thọ phát triển đến một mức độ nhất định, mối liên kết giữa hai thị trường sẽ ngày càng vững chắc. Thị trường chứng khoán trở thành kênh đầu tư quan trọng của doanh nghiệp bảo hiểm và sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư. Trong khi đó, nếu thu hút được nguồn vốn ổn định trong lĩnh vực bảo hiểm có thể tạo nên lượng cầu lớn mạnh cho thị trường chứng khoán.

Tại Việt Nam, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đang gặp phải một số bất lợi do ảnh hưởng của quy định pháp luật. Thế nhưng, kinh nghiệm từ nhiều nước châu Á (như Singapore, Đài Loan) cho thấy, nếu mở rộng rào cản về đầu tư, có thể đẩy mạnh hoạt động đầu tư của công ty bảo hiểm hiệu quả hơn. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp bảo hiểm phòng ngừa biến động hiệu quả, cũng như gián tiếp thúc đẩy sự phát triển của thị trường phụ trợ như thị trường chứng khoán và ngân hàng.

Mặt khác, tại Việt Nam hiện nay, tuy quá trình phát triển của bảo hiểm liên kết đầu tư đang hướng về bảo hiểm liên kết chung, nhưng sự tăng trưởng âm thầm của bảo hiểm liên kết đơn vị đã và đang mở đường cho công ty bảo hiểm đạt được nhiều lợi nhuận tiềm năng.

Trong tương lai, cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán là sự gia tăng và mở rộng của bảo hiểm liên kết đầu tư. Trong đó, sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị, dưới sự điều hành của công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp, có thể trở thành xu hướng phổ biến trong lựa chọn mua bảo hiểm của người dân và nhờ vậy, mối quan hệ giữa thị trường bảo hiểm và thị trường chứng khoán ngày càng chặt chẽ.

Bài viết trên đây đã cung cấp cho bạn thông tin về bảo hiểm liên kết đầu tư, cũng như mối quan hệ giữa sản phẩm liên kết đầu tư với ngành Bảo hiểm và ngành Chứng khoán.

Nhìn chung, bảo hiểm liên kết đầu tư đang trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, nhờ mang lại nhiều quyền lợi hấp dẫn, đáp ứng đồng thời nhu cầu bảo hiểm trước rủi ro và đầu tư sinh lời hiệu quả cho người tham gia. Hơn hết, bảo hiểm đầu tư là cầu nối bền vững cho thị trường bảo hiểm - thị trường chứng khoán, góp phần đảm bảo tính ổn định và dài hạn cho kênh tài chính cũng như nền kinh tế đất nước.

Đọc thêm:
https://www.prudential.com.vn/vi/blog-nhip-song-khoe/bao-hiem-lien-ket-dau-tu-xu-huong-moi-cua-nganh-bao-hiem/
https://baohiemuytin.vn/bao-hiem-lien-ket-dau-tu/
https://forums.indiegala.com/members/blogbaohiem.984316/
https://dribbble.com/blogbaohiem/about
https://www.sqlservercentral.com/forums/user/blogbaohiem
http://hawkee.com/profile/791395/
http://wpc.hotlog.ru/profile.php?user_id=415082
http://www.ihubbub.com/blogbaohiem
http://www.lawrence.com/users/blogbaohiem/
https://app.gitbook.com/@blogbaohiem-site/s/blog-bao-hiem/
https://band.us/band/84851486/post/1
https://blogbaohiems-website.yolasite.com/