vật liệu dán ngà có tầm quan trọng đặc trưng trong công việc bít kín ngà răng và lưu giữ cho những khôi phục quan trọng hoặc gián tiếp trong nha khoa . Tăng kinh nghiệm dán dính trên ngà răng còn tạo điều kiện dễ dãi cho những tái khôi phục xâm lấn tối thiểu, những nhà lâm sàng có thể lược bỏ chu trình tạo lưu giữ cho xoang trám cổ xưa bằng các nguyên vật liệu không có khả năng dán dính như amalgam...
Keo dán bên trên men răng đã được giới thiệu lần đầu vào năm 1955 bởi Buonocore & biến thành một thực thể trực tiếp đẩy mạnh sự phát triển của nguyên liệu Resin composite. Tuy nhiên , ngà răng với cấu trúc đặc trưng chứa cơ quan hữu cơ & nước, cho nên việc dán trên ngà răng thật sự là một trong thử thách lớn đối với dán bên trên men bọc răng . Thuở đầu, những vật liệu dán bản chất resin xâm nhập vào lớp mùn ngà, cho đến khi những nghiên cứu và phân tích chỉ ra lớp mùn ngà này không kết dính giỏi với lớp ngà răng dưới. Dựa vào công việc tiến hành trong quy trình sử dụng , nguyên vật liệu dán resin bên trên ngà răng được phân loại thành hai nhóm chính:
-
nguyên liệu dán etch-and-rinse (total etch):
khi sử dụng nhóm nguyên vật liệu dán này, lớp mùn ngà đc hòa tan bởi acid phosphoric 30% - 35% (độ pH ~ 0.5), tiếp nối làm sạch & làm khô trước lúc quét keo dán.
]
Với chu trình thực hiện từ etching, làm sạch , thổi khô, quét primer, keo dán để cho công đoạn triển khai yên cầu sự cẩn trọng & tỉ mỉ để ngăn cản sai sót trong từng bước. Điều ấy đã đẩy mạnh sự tiến lên của tập thể nhóm nguyên liệu dán đc dễ chơi hóa quy trình lạm dụng quá là keo dán self-etch.
-
nguyên vật liệu dán self-etch:
đây là hệ thống keo dán resin có kết hợp thực thể acid với độ pH đủ thấp để loại bỏ bước etching bằng acid phosphoric, giúp đơn giản hóa quy trình sử dụng .
Theo công dụng nghiên cứu của Leuven thực hiện bên trên 100 xoang V (không có chính sách lưu giữ cơ học) bằng khối hệ thống keo dán self-etch Clearfil SE (Kuraray), đã cho thấy việc nên etching chọn lọc trên men răng trước bằng acid phosphoric sẽ cho kết quả vượt trội hơn về độ khít sát & không đổi màu theo thời gian. Nghiên cứu kế tiếp được triển khai bởi Peumans & các cộng sự trong 8 năm, đã đã cho thấy những răng trám đc thực hiện etching chọn lựa “selective-etch” sẽ ít tồn tại tình trạng hở đường viền miếng trám, đồng thời cùng lúc triệu chứng đổi màu miếng trám cũng tồn tại nhiều hơn thế ở những răng chưa được thực hiện etching men trước.
khối hệ thống keo dán Universal
khối hệ thống keo dán universal được tìm đến như là keo dán self-etch, với độ pH nằm trong vòng 2.0 đến 2.5. Nó mà thậm chí có chức năng giỏi bên trên ngà răng, mặc dù vậy lại không đủ thấp để etching trên men răng. Việc dán bí ẩn bên trên men bọc răng có tầm quan trọng quan trọng trong công việc đảm bảo sự liền lạc của tái khôi phục , ngăn cản sự xuất hiện vi kẽ. Do đấy , total-etch vẫn còn là tiêu chuẩn vàng. Khi thực hiện dán bên trên xoang có cả men của răng và ngà răng, thì kỹ thuật selective-etch vẫn đáng đc xem xét để tăng tác dụng dán trên cả men & ngà.
dẫu thế , khối hệ thống dán self-etch vẫn có các ưu thế riêng như:
- Sự tiện lợi trong thời gian sử dụng: không cần rửa & làm khô sau khoản thời gian rửa.
- quan trọng ít yên cầu đến việc khống chế chặt chẽ giai đoạn khô/ướt của bề mặt ngà răng.
- Sự ổn định của những thực thể trong dòng sản phẩm .
- quá trình khử khoáng & xâm nhập của resin diễn ra đồng thời cùng lúc nên giảm nguy cơ tiềm ẩn nhạy cảm sau khoản thời gian triển khai thủ thuật do etch quá mức cần thiết như ở kỹ thuật total-etch.
khối hệ thống keo dán universal là khối hệ thống dán mà thậm chí vận dụng cho cả 3 kỹ thuật total-etch, self-etch & selective-etch, tùy vào sự lựa chọn ở trong nhà lâm sàng. Đồng thời, hệ thống dán universal còn mà thậm chí sử dụng cho tất cả phục hình trực tiếp & gián tiếp, kết phù hợp với hệ thống xi măng gắn resin của cùng hãng sản xuất hoặc tương hợp trong bộ phận.
đa số chủ yếu các keo dán universal đều chứa phần tử resin Methacryloyloxydecyl dihydrogen phosphate (10-MDP). 10-MDP đã có Một trong những miếng trám xoang V tồn tại trên 13 năm trong nghiên cứu và phân tích tái khôi phục xoang V sử dụng quá keo dán Clearfil SE Bond (Kuraray). 10-MDP đã đc phát triển bởi Kuraray vào các năm 1980, điểm mật thiết của 10-MDP là thời gian làm việc liên kết vi cơ học thông qua lớp lai, đồng thời cùng lúc links ion với Canxi trong bộ phận của hydroxyapatite trải qua nhóm ưa nước.
(*) tầm quan trọng của các cơ quan chính trong keo dán universal:
Bis-GMA: là thực thể chính yếu trong số vật liệu resin composite hiện thời , đóng tầm quan trọng làm nên tương thích giữa cơ quan ưa nước như HEMA với phần tử kỵ nước Resin, và Bis-GMA còn tồn tại vai trò ra quyết định đến độ cứng cơ học của nguyên liệu .
10-MDP: là một trong phosphate monomer tạo tính acid cho vật liệu (Ph ~ 2.7), đồng thời là monomer có tác dụng tạo link hóa học với bề mặt hydroxyapatite trải qua việc biến thành muối MDP-Ca2+ , đưa ra quyết định độ bền dán hóa học. Đồng thời cùng lúc , MDP cung cấp độ bền dán với zirconia, alumina và kim loại; giúp keo dán ổn định đặc tính mà không nhu cầu điều kiện nhiệt độ bảo đảm an toàn thấp.
Vitrebond copolymer: đã xuất hiện trong các khối hệ thống dán của 3M ESPE từ thời điểm năm 1993. Thực chất là polyalkenoic acid copolymer tăng tốc methacrylate, có tầm quan trọng tạo ra sự ổn định của nguyên vật liệu, khỏi bị tác động bởi sự chuyển đổi độ ẩm ở bề mặt ngà răng.
HEMA: có khả năng làm ướt, hỗ trợ sự xâm nhập của resin vào những đường ống dẫn ngà.
D3MA: là cơ quan dimethacylate kỵ nước, có thể chấp nhận được phản ứng giữa keo dán & các monomer khác trong phần tử của composite & những xi măng gắn.
4-META: tác dụng kết dính với hydroxyapatite và cả các mặt phẳng kim loại.
Urethane dimethacrylate (UDMA): có tác dụng cũng như Bis-GMA.
Camphorquinone: nhân tố phát triển phản ứng trùng hợp, nhạy cảm với ánh sáng xanh 460 nanometers.
Ethanol, acetone & nước: đóng sức ảnh hưởng là dung môi.
MDP là một trong thực thể chính, trực tiếp trong những công việc quyết định tác dụng dán. MDP xuất hiện trong các keo dán universal, là acidic monomer chất nhận được keo dán universal được lạm dụng cho tất cả các kỹ thuật etching (total-etch, self-etch & selective-etch). MDP links ion với Canxi trong cơ quan hydroxyapatite, muối canxi không hòa tan giúp tăng cường mức độ bền dán với cấu trúc của răng. Mạng lưới universal đc hình thành dựa theo sự phối kết hợp của những monomer ưa nước như HEMA & những monomer kỵ nước như D3MA, Bis-GMA... Được cho phép keo dán universal phân thành cầu nối giữa cấu tạo răng có đặc tính ưa nước và cấu trúc nguyên liệu resin kỵ nước, bên dưới những ĐK bề mặt khác biệt . Thêm vào đó , thực thể silane trong keo dán universal giúp loại trừ bước quét silane lúc dán với sứ thủy tinh hoặc vật liệu resin composite. Hệ thống dán universal mà thậm chí đc lạm dụng để dán những phục hình quan trọng hoặc gián tiếp bằng kim loại, zirconia, sứ hoặc composite với những xi măng dán resin tự trùng hợp, quang trùng hợp hoặc lưỡng trùng hợp. Dù cho một trong những đơn vị sản xuất của các hãng keo dán universal có khuyến cáo về việc sử dụng quá sản phẩm khơi mào “activator” & primer chuyên sử dụng để tốt nhất hóa lực dán trên những mặt phẳng phục hình sứ & zirconia.
men bọc răng có cần được etching với acid phosphoric trước lúc dán với keo dán universal?
dựa theo các report và phân tích, việc etching men răng trước lúc áp dụng khối hệ thống dán universal sẽ cho công dụng dán an toàn và đáng tin cậy hơn. Những tác giả đề xuất triển khai total-etch hoặc selective-etch đối với những tình huống tái khôi phục trực tiếp có mặt phẳng dán gồm cả men của răng và ngà răng. So với các phục hồi dán cơ bản trên men răng như veneer, trám đóng khoảng hở.. Thì việc etching men răng với acid phosphoric gần như bắt buộc. Trường hợp mòn khuyết cổ răng ngà răng thái hóa thì việc vận dụng kỹ thuật total-etch cũng nên đc cân nhắc .
Keo dán universal có thể đc lạm dụng với xi măng tự trùng hợp (self-cured) hay lưỡng trùng hợp (dual-cured) không?
mặc dù keo dán universal thường có độ pH cao hơn đối với những dòng keo dán self-etch, mặc dù vậy chúng vẫn có tính acid. Keo dán universal để lại bề mặt răng có tính acid sau thời điểm đc quét keo. Chính bề mặt có tính acid này gây tác động đến phản ứng hóa học bên trên nền amine dùng để làm trùng hợp resin hóa trùng hợp hoặc lưỡng trùng hợp. Có thể nói rằng , keo dán Universal làm khó sự trùng hợp của xi măng gắn hoặc vật liệu tái tạo bản chất resin lưỡng trùng hợp / hóa trùng hợp bỏ lên nó.
Có hai phương án để khắc phục triệu chứng bên trên. Trước hết , thậm chí sử dụng quá chất khơi mào trùng hợp dual-cure activator kèm theo của khối hệ thống dán universal. Hoạt chất khơi mào activator này nên sử dụng cùng đối tác phân phối của keo dán universal & được trộn với keo dán theo tỉ lệ 1:1. Nó chứa muối arylsulfinate, giúp keo dán tương thích với xi măng self-cured hoặc dual-cured. Tuy nhiên , tự nó không hề khiến cho keo dán universal tự trùng hợp. Một số keo dán universal có độ pH đủ cao để không cần sử dụng quá chất khơi mào. Cách thứ hai là khi sử dụng keo dán universal, nên kết phù hợp với xi măng hoặc vật liệu tái tạo không chứa amine, sẽ không bị tác động bởi độ pH acid của keo dán. Các đơn vị sản xuất thường có các chỉ dẫn sử dụng quá keo dán universal với nguyên liệu self-cured và dual-cured cần phải tuân thủ đúng để đạt tác dụng .
Có nên trùng hợp keo dán universal trước lúc dán xi măng resin?
khi dùng keo dán universal như là 1 trong primer trên răng, kết phù hợp với xi măng resin, nhà lâm sàng luôn lưu ý đến có cần chiếu đèn trùng hợp keo dán trước khi gắn xi măng hay không. So với một số trong những sản phẩm , nhà phân phối khuyến cáo nên chiếu đèn trùng hợp keo dán trước khi gắn xi măng resin. Khi đó , điều trực tiếp là sự việc kiểm soát lớp keo dán đủ mỏng để sau khoản thời gian trùng hợp không làm khó việc lắp phục hình. Trong số những keo dán không nhu cầu chiếu đèn trùng hợp vì đã có chất khơi mào phản ứng hóa học trong bộ phận giúp hóa trùng hợp keo dán trên links với xi măng. Mặc dù vậy trong những nghiên cứu và phân tích chỉ ra rằng độ bền dán cao hơn lúc keo dán được trùng hợp trước khi gắn xong xuôi bằng xi măng. Trong tình huống gắn phục hình răng sau, việc keo dán trùng hợp hóa học cùng lúc với xi măng sẽ dễ dãi hơn lúc việc chiếu đèn vào các vị trí răng khó tiếp cận bị suy giảm hoặc gian truân trong hướng lắp phục hình.
Keo dán universal thậm chí đc sử dụng như primer cho sứ zirconia?
Monomer 10-MDP trong bộ phận keo dán universal có khả năng kết dính với zirconia. Thật ra, đây chính là monomer có trong đa số các loại primer dùng để làm dán với zirconia. Mặc dù thế , không hẳn tất cả những loại keo dán universal đều được khuyến nghị sử dụng như primer cho vật liệu zirconia vì không chứa thành phần 10-MDP.
Keo dán universal thậm chí được sử dụng quá như primer cho sứ thủy tinh?
một vài loại keo dán universal có chứa phần tử silane, là 1 nguyên tử được sử dụng như primer cho sứ thủy tinh như lithium disilicate. Các thí điểm về độ bền dán cho biết keo dán universal không hẳn là primer nổi bật cho sứ thủy tinh. Do tính acid của keo dán hoặc sự contact với các monomer khác trong phần tử keo dán khiến cho silane giảm tác dụng . Do vậy , lúc dán với sứ thủy tinh, nên sử dụng quá loại primer đơn lẻ sau khoản thời gian etching bằng acid hydrofluoric.
so sánh các đặc tính của các loại keo dán Universal
Sự khác biệt bé dại trong bộ phận của những loại keo dán Universal khác nhau sẽ sản sinh trong số những điểm khác biệt về đặc tính của keo dán Universal. Rõ ràng , một vài loại keo dán Universal có độ đậm đặc (độ nhớt cao) Hình như Một trong những khác sẽ loãng hơn (độ nhớt thấp).
điểm khác biệt tiếp sau mà thậm chí từ loại dung môi trong bộ phận keo dán, có loại keo dán sử dụng quá dung môi aceton & có loại dùng dung môi ethanol.
khi những người sáng tác làm bay hơi cục bộ dung môi, có loại keo dán Universal chứa đến 70% là hạt độn và monomer, Bên cạnh đó loại ít đậm đặc hơn sẽ chứa 40% cơ quan hạt độn & monomer. Điều đó trực tiếp trong thời gian sử dụng quá vì đối với loại keo dán có tỉ lệ bộ phận hạt độn thấp hơn nữa thì cần quét 2 lớp keo dán để đạt độ bền dán cao nhất . Mặt khác đó, với loại keo dán universal chứa tỉ lệ phần tử hạt độn cao thì chỉ cần quét 1 lớp keo. Mặc dù thế , các keo dán có độ nhớt thấp sẽ hữu ích thế trong quy trình dán phục hình gián tiếp vì phân thành lớp keo dán mỏng dính , ít làm khó đến việc lắp phục hình sau cùng . Tương tự , lúc chọn lọc etching để thực hiện kỹ thuật selective-etch, etching có độ nhớt cao sẽ ổn xác định trí trên men bọc răng giỏi hơn còn mặt khác những loại etching có độ nhớt thấp, dễ chảy hơn sẽ thích ứng cho kỹ thuật total-etch.
kết luận , men răng nên được etch trước với acid phosphoric trước lúc được dán với keo dán universal. Chất khơi mào lưỡng trùng hợp (dual-cure activator) nên được kết phù hợp với keo dán universal lúc nó được sử dụng cùng với xi măng chứa phần tử amine hoặc nguyên liệu tái tạo cùi. Độ bền dán tối đa khi keo dán universal được trùng hợp trước lúc vận dụng xi măng resin trong phục hình cố định , dẫu thế lớp keo dán này chỉ nên phân thành lớp thật mỏng manh trên cùi răng trước lúc trùng hợp. Nếu sử dụng quá keo dán universal chứa thực thể 10-MDP, có thể đc sử dụng như primer trên zirconia, nhưng chưa thật sự hiệu quả cao nhất bên trên sứ thủy tinh.