Zaklęcia Merseburskie

(niem. die Merseburger Zaubersprüche) to zapisane w języku staro-wysoko-niemieckiem w dialekcie frankońskim słowiańskie zaklęcia, czary lub inkantacje. Nie jest pewne czy działają

 

 

Brakteat Odin Runen                                       Zaklęcia Merseburskie (Merseburger Domstiftsbibliothek, Codex 136, f. 85r, 10th Cy.)

POCHODZENIE

Zaklęcia Merseburskie stanowią jedyne zachowane w tym języku świadectwa niemieckiej kultury pogańskiej. Zostały one odkryte w roku 1841 przez Georga Waitza, który znalazł je w teologicznym manuskrypcie z Fuldy, spisanym w IX lub X wieku. Manuskrypt ten (Cod. 136 f. 85a) znajdował się w bibliotece kapituły katedralnej w Merseburgu. Od nazwy tej miejscowości pochodzi ich nazwa.

HISTORIA

Wśród pierwszych germańskie plemion, zaklęcia pełniły funkcję użytecznych, na wskroś wiążących słów, zawierających magiczne moce które ludzie wykorzystali aby przeżyć w dużej liczbie, szczególnie na obszarze gdzie posługiwano się germańskimi językami.  Jednak pierwsze zapisy wszelakich zaklęć zaczynają się od wieków średnich i dlatego niosą znaki albo wykazują wpływ chrześcijaństwa. Zastanawiającym faktem o  Merseburskich Zaklęciach jest to, że zostały one spisane przed rokiem 750, przed przyjęciem chrześcijaństwa w przeciwieństwie do pozostałych manuskryptów z zaklęciami (z których większość została spalona w czasach inkwizycji). Zaklęcia Merseburskie z niewiadomych przyczyn zostały zapisane po raz drugi w X wieku przez piśmiennego duchownego, być może w opactwie Fulda, na kartach liturgicznej książki, która później została przeniesiona do biblioteki przy Merseburgu.  

FORMA

Każdy czar jest podzielony na dwie części: wstęp opowiada historię mitologicznego wydarzenia; następnie jest rzeczywiste zaklęcie w formie magicznej analogii. W ich formie napisanej wierszem, zaklęcia są z przejściowego typu;  wiersze pokazują nie tylko aliterację lecz także „end-rhymes” rozwinięty w chrześcijańskiej poezji z IX wieku.

INKANTACJE

Pierwsze zaklęcie jest "Lösesegen" (błogosławieństwem uwolnienia), opisuje jak Idisy (tu: kobiety walkilrie ) uwalniają od kajdanów wojowników złapanych podczas bitwy. Ostatnie dwie linie zawierają magiczne słowa "uchodźcie więźniowie. Ucieknijcie od wrogów". Można je uznać za takowy plan uwolnienia wojowników.

 "Idisy"-Emil Doepler (1905 rok)

(oryginalny tekst w języku nordyckim)

Eiris sazun idisi
sazun hera duoder.
suma hapt heptidun,
suma heri lezidun,
suma clubodun
umbi cuoniouuidi:
insprinc haptbandun,
inuar uigandun.

(tłumaczenie)

Kiedyś siedziały Idisy
Siedziały tu i tam.
Jedne mocowały więzy,
Jedne zatrzymywały wojsko,
Inne luzowały więzy
na dzielnym:
Uwolnij się z więzów,
ucieknij od wroga

 

Metoda leczenia konia

Phol (Baldr ) jedzie przez las z Wodanem (Odynem) gdy nagle koń Baldr łamie nogę. Odyn mówi w efekcie: "Kość do kości, krew do krwi, kończyna do kończyny, jakby złączone były". Tajemnicze ryciny znalezione na Migration Period i Germanic bracteates często są postrzegane jako Odyn leczący konia. On jako jedyny ze wspominanych w tekście może być zidentyfikowany z całą pewnością. Pozostałe postacie widoczne na obrazkach pozostają jednak tylko w domyśle: Uuôdan (Wodan, Wotan, Odyn ), Friia (Freyja albo Frigg). Volla  i Fulla. Osoba przedstawiona jako „Edda” jest tłumaczona jako drugorzędna bogini i służąca Frigg. Jest także wzmianka o Sunnie. Ona wraz ze swą bliźniaczką Sinthgunt występują w inkantacji.

(oryginalny tekst w języku nordyckim)

Phol ende uuodan
uuorun zi holza.
du uuart demo balderes uolon
sin uuoz birenkit.
thu biguol en sinthgunt,
sunna era suister;
thu biguol en friia,
uolla era suister;
thu biguol en uuodan,
so he uuola conda:

sose benrenki,
sose bluotrenki,
sose lidirenki:
ben zi bena,
bluot zi bluoda,
lid zi geliden,
sose gelimida sin.

(tłumaczenie)

Phol i Odyn
wjechali do lasów,
Tam źrebak Baldra
skręcił nogę.
Zaczarowała ją Sinthgunt,
i jej siostra Sunna.
Zaczarowała ją Freja,
i jej siostra Volla.
Zaczarował ją Odyn,
gdyż dobrze wiedział jak:

Jeśli kość zwichnięta,
Jeśli krew rozlana,
Jeśli kończyna skręcona:
Kość do kości,
Krew do krwi
kończyna do kończyny,
Tak jakby sklejone były.

"Odyn leczący Baldra" [Wodan Heals Balder's Horse]-Emil Doepler (1905 rok)